Lazarus jest graficzną nakładką na kompilator Free Pascal. Jest zbiorem biblitek i klas mających naśladować popularny IDE pod Windows - Delphi. Lazarus to wizualne środowisko programistyczne, które zawiera zestaw bibliotek Lazarus Component Library (LCL), wzorowanych na VCL Borlanda.

Projekt Lazarus zapoczątkowali w lutym 1999 roku: Cliff Baesema, Shane Miller i Michael A. Hess. Jest on cały czas rozwijany i stanowi alternatywę open-source dla Kylixa.

Lazarus działa w oparciu o kompilator Free Pascal który funkcjonuje pod Linux, Win, OS/2. Zatem program raz napisany w Lazarusie wystarczy że będzie pzrekompilowany pod nowym środowiskiem i możemy na nim swobodnie pracować. Lazarus jest niezależny od API, czyli nie używa na sztywno określonych widgetów. Możemy korzystać z gtk+, Qt czy Win32 API.
Nie oznacza to jednak, że dodwolna aplikacja pod Delphi może być uruchomiona na Lazarusie. Niektóre aplikacje wykorzytsujące nietypowe DCU, OCX czy bazy danych nie będzie można przekompilować pod Lazarusem.

Wygląd środowiska IDE jest bardzo zbliżony do tego z Delphi. Wszyscy, którzy wcześniej korzystali z tego sotatniego nie będą mieli problemu z przeniesiem się na Lazarusa.
Unity zapisywane są w plikach .PP o Formy w .LFM. Pliki .PP są identyczne jak .DFM z Delphi, natomiast .LFM muszą być przetłumaczone na .LRS przed kompilacją. Krok ten ma być w następnych wersjach automatycznie wykonywany przez IDE.